Giỏ hàng

Tất cả những gì bạn cần biết về tiêm vắc xin COVID-19

Bạn nghe về vắc xin phòng COVID-19 ở khắp mọi nơi. Các công ty công nghệ sinh học lớn trên thế giới chạy đua với thời gian, vượt qua các vòng thử nghiệm để đưa vắc-xin ra thị trường để có thể đưa tất cả mọi người về cuộc sống bình thường sớm nhất có thể. Nhưng giữa rất nhiều loại vắc xin cũng như những tin tức về tác dụng phụ của việc tiêm phòng, bạn có lẽ đang rất lo lắng liệu có nên tiêm hay không.

Tìm hiểu chi tiết về vắc xin COVID-19 qua bài viết dưới đây cùng Doctor Anywhere để bớt hoang mang nhé!

Vắc xin COVID-19 hoạt động như thế nào?

Vắc xin là sinh phẩm giúp cơ thể hình thành miễn dịch đối với một loại virus hay bất kỳ mầm bệnh nào khác. Vắc xin đi vào cơ thể dưới dạng một phần ít nguy hiểm hơn của mầm bệnh - hay một thể khác có đặc tính tương tự.

Từ đó, hệ miễn dịch trong cơ thể phát triển ra các kháng thể chống lại mầm bệnh đấy, ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm và mắc bệnh. Sau đó, nếu virus đi vào trong cơ thể người đã tiêm vắc xin một lần nữa, hệ miễn dịch có thể “nhận ra” và “biết cách” để tiêu diệt chúng.

Vắc xin COVID-19 cũng hoạt động với cơ chế tương tự. Đặc điểm nổi bật của tế bào virus Corona, gây căn bệnh COVID-19 gồm rất nhiều gai protein (spike protein). Các gai protein này giúp virus dính vào tế bào tốt hơn và từ đó gây bệnh. Vắc xin COVID-19 được tạo ra với mục đích giúp cơ thể “nhận ra” đâu là gai protein của virus và giết chúng.

Vắc xin COVID-19 giúp hình thành hệ miễn dịch trong cơ thể mỗi người. Càng nhiều người được tiêm vắc xin và có hệ miễn dịch chống lại được virus thì khả năng virus lây lan, gây bệnh, thương vong càng giảm và chúng ta càng sớm quay lại cuộc sống như trước kia.

Có những loại vắc xin COVID-19 nào?

Có rất nhiều loại vắc xin của các công ty công nghệ sinh học khác nhau như về cơ bản, có 4 loại vắc xin chủ yếu dựa trên phương pháp phát triển vắc xin:

  • Vắc-xin mRNA của Pfizer/BioNTech; Moderna; CureVac.
  • Vắc-xin chứa vector virus: University of Oxford/AstraZeneca; Janssen; Sputnik V.
  • Vắc-xin protein: Novavax; GSK/Sanofi.
  • Vắc-xin giảm độc lực: Valneva; Sinopharm.

Hiện tại, chính phủ Việt Nam đã tiến hành đặt mua vắc xin của AstraZeneca, Sputnik V, Pfizer và Moderna.

Một số câu hỏi thường gặp về vắc xin COVID-19:

Vắc xin COVID-19 gồm mấy liều?

Vắc xin Pfizer, AstraZeneca và Moderna đều yêu cầu hai liều tiêm. Liều thứ hai được tiêm sau liều đầu tiên vài tuần. Trong khi vắc xin của công ty Johnson & Johnson chỉ cần một liều duy nhất.

Và sau 2 tuần kể từ khi hoàn tất đủ liều tiêm vắc xin, bạn mới được công nhận là tiêm vắc xin thành công và hệ miễn dịch trong cơ thể đã có khả năng chống lại virus Corona.

Có thể tiêm hai liều vắc xin của hai hãng khác nhau không?

Liều đầu tiên bạn tiêm vắc xin của hãng nào thì liều thứ hai bạn bắt buộc phải tiêm của hãng đó. Dù là cùng phương thức phát triển vắc xin mRNA nhưng vắc xin của Pfizer và Moderna không thể thay thế được cho nhau. Điều này là tương tự với các loại vắc xin khác.

Tuy nhiên, khuyến cáo này có thể thay đổi khi có các nghiên cứu chứng minh tính hiệu quả và an toàn. Trong một số trường hợp hiếm gặp, người tiêm vắc xin có các triệu chứng dị ứng thì có thể liều vắc xin thứ 2 là của một công ty khác.

Phản ứng phụ khi tiêm vắc xin COVID-19 là gì?

Vắc xin COVID-19 có thể gây ra các phản ứng phụ sau liều tiêm thứ nhất và hai gồm: đau, sưng đỏ ở vị trí vết tiêm, sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, cảm thấy lạnh người, đau khớp, cảm giác buồn nôn, nôn mửa, nổi hạch,...

Sau khi tiêm vắc xin xong, bạn cần được theo dõi 15 phút tại cơ sở tiêm phòng để được quan sát các dấu hiệu bất thường. Các phản ứng phụ của vắc xin thường kết thúc sau ngày thứ 3 kể từ ngày tiêm. Tuy nhiên, bạn vẫn cần theo dõi các triệu chứng trong 2 tuần sau đó và cần đến ngay cơ sở y tế nếu phát hiện ra các vấn đề nghiêm trọng, khác thường.

Một số phản ứng nghiêm trọng khi tiêm vắc xin gồm: thở ngắn, dồn dập, đau bụng liên tục, mờ thị lực, đau đầu không dứt, đau ngực, sưng chân, dễ bị thâm tím hay có vết ban đỏ trên da ngoài vị trí tiêm vắc xin.

Các phản ứng của vắc xin COVID-19 là tương tự với triệu chứng và dấu hiệu của bệnh COVID-19 thật. Nếu bạn chưa bao giờ mắc COVID-19 và các triệu chứng trên vẫn kéo dài quá 3 ngày, hãy cách ly bản thân và yêu cầu được xét nghiệm COVID nhé!

Người đang mắc các bệnh lý mãn tính có thể tiêm vaccine COVID-19 không?

Bạn có thể tiêm vaccine COVID-19 khi đang có các căn bệnh nền sẵn có, miễn là bạn không bị dị ứng với vaccine COVID-19 và các thành phần của nó. Nhưng hiện tại, vẫn chưa có nhiều thông tin về sự an toàn của vaccine COVID-19 với những người có hệ miễn dịch kém hoặc mắc bệnh tự miễn dịch.

Vaccine COVID-19 có ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt hay khả năng sinh sản không?

Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy vaccine COVID-19 làm rối loạn khả năng sinh sản. Một số ít phụ nữ gặp trường hợp rối loạn kinh nguyệt tạm thời sau khi tiêm vaccine COVID-19. Tuy nhiên cần thêm các nghiên cứu khoa học để xác định sự rối loạn kinh nguyệt ấy là do vaccine hay do một yếu tố nào khác.

Bạn hãy nhớ rằng có rất nhiều yếu tố khác tác động lên chu kỳ kinh nguyệt: viêm nhiễm phụ khoa, stress, rối loạn giấc ngủ hay thay đổi trong thói quen ăn uống, luyện tập.

Người mắc tiền sử dị ứng có thể tiêm vaccine COVID-19 không?

Nếu bạn có tiền sử dị ứng không liên quan đến vaccine hay các loại thuốc tiêm, bạn vẫn có thể tiêm vaccine COVID-19. Tuy nhiên bạn cần được quan sát thêm 30 phút sau khi tiêm vaccine.

Nếu bạn có các phản ứng dị ứng ngay lập tức với bất kỳ loại vaccine hay thuốc tiêm khác, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ liệu bạn có nên tiêm vaccine COVID-19. Hãy chú ý thành phần vaccine mà bạn bị dị ứng. Nếu trong vaccine COVID-19 có thành phần đó, bạn không nên tiêm.

Nếu ngay sau khi tiêm liều đầu tiên vaccine, bạn có bị dị ứng ngay lập tức, hoặc mức độ dị ứng nghiêm trọng, tuyệt đối không tiêm liều thứ hai của vaccine đó. Hãy tham khảo bác sĩ liệu bạn có thể sử dụng một loại vaccine khác cho liều thứ hai không.

Vắc xin COVID-19 có hiệu quả trong bao lâu? Có cần phải tiêm nhắc lại hàng năm không?

Hệ miễn dịch của bạn có khả năng ứng phó với virus thật trong một khoảng thời gian dài sau khi tiêm vắc xin. Với các số liệu nghiên cứu từ các cuộc thử nghiệm vắc xin, hệ miễn dịch vẫn hoạt động rất tốt sau nhiều tháng kể từ khi tiêm, cho thấy khả năng đề kháng dài hạn của cơ thể.

Tuy nhiên khi virus SARS-CoV-2 vẫn tiếp tục biến đổi không ngừng, các nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu thêm liệu các biến chủng có thay đổi cách virus gây nhiễm và đột biến nào có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của vắc xin. Các công ty sản xuất vắc xin COVID-19 cũng luôn chuẩn bị để đưa ra các điều chỉnh khi cần thiết.

Tiêm vắc xin COVID-19 xong rồi bạn có cần đeo khẩu trang nữa không?

Dù đã tiêm đủ liều vắc xin COVID-19 thành công, bạn vẫn cần phải đeo khẩu trang khi đi đến những nơi công cộng, tập trung đông người, khi tiếp xúc gần với những người khác. Lý do là vì virus gây bệnh SAR-CoV-2 không ngừng biến đổi, dù các nhà phát triển vắc xin đã tính toán và lường trước cách đột biến của chúng.

Phụ nữ mang thai có thể tiêm vắc xin COVID-19 không?

Nếu bạn đang mang thai hay đang cho con bú, bạn có thể chọn tiêm vắc xin COVID-19. Dù các nghiên cứu vẫn đang được thực hiện, các kết quả mới nhất cho thấy tiêm vắc xin khi mang thai không đem lại các rủi ro nguy hiểm, dựa trên số liệu của CDC Mỹ.

Có phải uống thuốc giảm đau trước khi tiêm làm giảm hiệu quả của vắc xin không?

Một vài nghiên cứu cho thấy dùng các loại thuốc giảm đau có thể làm giảm khả năng cơ thể sinh ra các kháng sinh phản ứng với vắc xin. Tuy chưa có nghiên cứu khoa học chứng minh điều này nhưng nếu bạn đang sử dụng các loại thuốc như aspirin, thuốc chứa thành phần acetaminophen, ibuprofen, hay naproxen,... hãy tham khảo tư vấn của bác sĩ trước khi tiêm vắc xin.

Trẻ em có thể tiêm vắc xin COVID-19 không?

Với biến chủng mới ở Ấn Độ và Việt Nam, với tỉ lệ ca dương tính ngày càng trẻ hoá, xuất hiện ở trẻ nhỏ, có nên tiêm phòng cho con để ngừa COVID-19 không?

Câu trả lời là không. Chưa một vắc xin nào trên thế giới được cho phép tiêm cho trẻ dưới 16 tuổi. Hiện tại mới chỉ có các thử nghiệm vắc xin cho trẻ từ 12-18 tuổi, với sự chấp thuận của phụ huynh. Có thể trong thời gian tới, khi có đủ bằng chứng khoa học về thời gian, độ an toàn, hiệu quả, có thể trẻ em sẽ được tiêm vắc xin chống virus Corona.

Còn tại Việt Nam, vắc xin không được phép tiêm cho người dưới 18 tuổi.

Khi nào thì đến lượt bạn được tiêm vắc xin COVID-19?

Hiện tại, khi chính phủ Việt Nam vẫn đang tiến hành đàm phán mua thêm vắc xin từ nước ngoài, lượng vắc xin có sẵn giới hạn tiêm cho các đối tượng ưu tiên dưới đây:

Tiêm vắc xin là cách "dạy" cơ thể bạn ứng phó với virus COVID-19 và biện pháp tốt nhất hiện nay để ngăn chặn sự phát triển, lây lan của virus trong cộng đồng. Các thống kê cho thấy vắc xin hoàn toàn an toàn và có hiệu quả tốt, vậy nên bạn hãy an tâm nếu như mình được tiêm phòng nhé! Còn bây giờ thì bạn hãy luôn giữ một thái độ bình tĩnh trước tình hình dịch, thực hiện thông điệp 5K của Bộ Y tế và cài app Doctor Anywhere để nhận tư vấn từ các bác sĩ chuyên khoa mà không cần phải đi đâu xa nhé!


Nguồn: Hopkins Medicine, Mayo Clinic, Washington Post, Bộ Y tế

Tìm hiểu thêm:

 

 
 

Từ khóa

tàn nhang tóc ăn uống DATeam nắng nóng Tai mũi họng Sức khoẻ tình dục Mắt dinh dưỡng nước ép DAVietnam dạ dày Tết App doctoranywhere đau cơ chăm sóc khoai tây trí nhớ Hiến máu nhân đạo Tránh thai Bác sĩ nhi khoa Đột quỵ nhẹ yoga sốt xuất huyết dengue fever Quản lý thời gian răng khôn mẹo nghiện công việc thẩm mỹ Blood donation identity crisis răng hàm mặt Giới trẻ mụn thực quản trầm cảm phẫu thuật nha khoa tinh thần taimuihong Chuyên khoa nhi chăm sóc sức khỏe tập thể dục Chăm sóc sức khỏe Mewing chăm sóc da Hiến máu cứu người Lợi ích cho sức khỏe trị mụn Dinh dưỡng Bình tĩnh chống dịch khám sức khỏe trực tuyến đau lưng Bản sắc cá nhân Thời tiết và sức khoẻ sức khỏe thuốc tránh thai Thẩm mỹ Gender Idenity Doctor Anywhere Việt Nam trào ngược COVID-19 chaymaucam Chuyên khoa nội Doctor Anywhere Vietnam Chăm sóc sức khoẻ Bệnh vặt giao mùa Công việc và stress thực phẩm tiểu đường mùa hè đột quỵ Dậy thì Puberty bí kíp Doctor Anywhere xoang Răng miệng Tâm lý nám da type 2 đái tháo đường sức khoẻ xương khớp tiểu đường type2 sức khỏe của bé Thuốc tránh thai hằng ngày sức khoẻ phụ nữ ung thư Sức khoẻ tâm lý workout không chỉ khỏe mà còn đẹp DA Vietnam rượu cao huyết áp khỏe và đẹp
1900 2819
Tải Ứng dụng
Nhận ưu đãi ngay