Giỏ hàng

Khủng hoảng bản sắc cá nhân (Identity Crisis) ở người trẻ hiện nay

Bạn có đang tự hỏi mình là ai? Mục đích của sống của mình là gì? Bạn có vị trí, giá trị như thế nào với cuộc sống này? Nếu bạn đang loay hoay, luẩn quẩn đi tìm câu trả lời, rất có thể bạn đang trải qua thứ được gọi là Identity Crisis.

Identity Crisis: Khủng hoảng về bản sắc cá nhân

Theo từ điển Oxford, Identity Crisis là một dạng khủng hoảng tâm lý, xảy ra khi cảm nhận của một người về bản thân mình (mục đích sống, giá trị con người, tính cách) trở nên không vững chắc, bị lung lay bởi vô số các yếu tố bên ngoài như: sự thay đổi hoàn cảnh sống, vị trí xã hội, tuổi tác, mối quan hệ.

Cụm từ Identity Crisis lần đầu xuất hiện từ nhà tâm lý học phát triển và nhà phân tâm học Erik Erikson. Ông giới thiệu ý tưởng về Identity Crisis là một trong tám loại khủng hoảng của đời người. Nó xảy ra ở cấp độ thứ năm, với những người thành niên từ 15-20 tuổi. Ông tin rằng bằng cách vượt qua những khủng hoảng ấy, con người có thể phát triển tính cách cá nhân của mình.

Dấu hiệu của Identity Crisis

Identity Crisis không hoàn toàn dễ nhận ra nếu như bạn mắc phải, bởi nó không có những dấu hiệu rõ ràng như bị nhiễm lạnh hay cảm cúm. Thay vào đó, chỉ có các dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang trải qua khủng hoảng này:

  • Bạn đang tự hỏi mình là ai, đó có thể là một câu hỏi chung chung hoặc là một vấn đề cụ thể như các mối quan hệ, tuổi tác, sự nghiệp.
  • Bạn đang trải qua một giai đoạn đầy mâu thuẫn với chính bản thân vì những câu hỏi, thắc mắc về vị trí của bạn trong xã hội.
  • Những thay đổi quan trọng trong cuộc đời ảnh hưởng đến cảm nhận của bạn về bản thân như: mới đi làm, chia tay một mối quan hệ, ly hôn, mắc một vấn đề sức khoẻ mới.
  • Bạn đang tự hỏi những điều khó nhìn thấy như giá trị của bạn, cuộc sống tinh thần, niềm tin, mối quan tâm, sở thích hay sự nghiệp tương lai, những thứ có ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách bạn nhìn bản thân mình.
  • Bạn hoang mang, cố tìm kiếm những ý nghĩa, lý do hay đam mê trong cuộc đời.
  • Bạn cảm thấy cô đơn, lạc lõng giữa những sự ổn định từ trước đến giờ, giữa những thứ, những người từng khiến bạn thấy vui vẻ, thoải mái.

identity crisis

Việc tự hỏi mình là ai là một điều bình thường, đặc biệt là khi con người ta luôn thay đổi trong suốt cuộc đời. Tuy nhiên, một khi những suy nghĩ, câu hỏi này ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày và chất lượng cuộc sống, rất có thể bạn đang trải qua Identity Crisis.

Mặt tốt của Identity Crisis

Ta được dạy, cung cấp kiến thức để khám phá thế giới rộng lớn bên ngoài nhưng không trường lớp nào dạy chúng ta cách tìm hiểu chính mình. Đây cũng là lý do chúng ta gặp Identity Crisis khi đối mặt với sự trưởng thành.

Identity Crisis nếu nhìn ở mặt tích cực, đó là một khoá rèn luyện tinh thần để bạn hiểu rõ hơn về chính mình. Bạn được tìm hiểu con người mình thông qua trả lời những câu hỏi: Bạn là ai? Điều gì tạo nên con người, tính cách bạn ngày hôm nay? Bạn yêu, ghét điều gì? Bạn cảm thấy mình được sống thật nhất với bản chất, tính cách khi ở với ai, làm điều gì?

Khám phá thế giới nội tâm đầy niềm vui, nhưng cũng vô cùng thử thách như việc khám phá thế giới rộng lớn bên ngoài. Chỉ khi bạn hiểu rõ chính mình, bạn mới có thể tự tin, nhiệt thành, thoải mái theo đuổi những mục tiêu khác trong cuộc sống.

Mặt trái của Identity Crisis

Mọi người thường nghĩ Identity Crisis chỉ xảy ra ở một số giai đoạn nhất định (ở thời tuổi teen hoặc khi bị khủng hoảng giữa đời), vấn đề tâm lý này có thể xảy ra với tất cả mọi người ở tất cả lứa tuổi.

Thi thoảng, Identity Crisis và các vấn đề về sức khoẻ tâm lý khác đổ xuống bạn cùng một lúc do bạn phải đối mặt với quá nhiều áp lực. Những áp lực đó dù không ảnh hưởng tiêu cực nhưng vẫn đem đến những gánh nặng lên tâm lý, suy nghĩ, dày vò tâm trí bạn bởi vòng xoáy không tên về bản sắc, giá trị của bản thân với chính mình và xã hội.

Nếu bị chìm trong Identity Crisis một thời gian dài

Bất kỳ loại khủng hoảng tâm lý nào cũng có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt cho sức khoẻ thể chất và tinh thần của bạn. Khi những suy nghĩ của bản thân bạn không ổn định, bạn giống như con tàu mất hướng, chòng chành giữa đại dương mênh mông, không biết phải đi về đâu, luôn tự hỏi liệu mình có đi sai hướng? 

Sự mất phương hướng, không mục đích này khiến bạn mất động lực thực hiện công việc hàng ngày, thường xuyên trì hoãn mọi thứ và ngày càng chìm sâu vào những câu hỏi về bản thân. Thói quen, sở thích trước đây của bạn trở thành những thử thách khó tương đương với việc hoàn thành với deadlines, ôn luyện thi cử. Bạn khép mình và không còn chút năng lượng để làm bất cứ việc gì. Cuộc sống của bạn thu nhỏ lại, trở nên tẻ nhạt và vòng luẩn quẩn ấy sẽ tiếp diễn không hồi kết nếu bạn lún quá sâu vào việc tự hỏi vô số câu hỏi nhưng không tìm được câu trả lời.

Lâu ngày, bạn sẽ có cái nhìn tiêu cực về bản thân, về cuộc đời. Điều đó cuối cùng quay ngược lại ảnh hưởng tiêu cực lên cuộc sống bạn, khiến bạn dễ bị tổn thương hơn và rơi vào trầm cảm.

trầm cảm do identity crisis

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiện nào của trầm cảm, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ, đặc biệt là khi những suy nghĩ ấy đi cùng với ý nghĩ muốn tự tử.

Dấu hiệu của trầm cảm gồm:

  • Cảm thấy buồn bực, vô vọng hay thấy mình thật vô giá trị
  • Mất hứng thú với những điều bạn từng rất thích
  • Rối loạn cảm xúc: buồn bất chợt, dễ cáu bẳn, u sầu,...
  • Thay đổi khẩu vị và cân nặng  
  • Các vấn đề về sự tập trung, năng lượng hoạt động, động lực và giấc ngủ

Cách giải quyết Identity Crisis

Tìm hiểu bản thân là một thử thách vô cùng áp lực, nhưng đó lại chính là điều tốt cho bạn trong tương lai dài. Biết bản thân mình là ai, hiểu rõ chính mình và thích nghi với những thay đổi sẽ giúp con người bạn trưởng thành hơn trong nhận thức và tính cách.

Dưới đây là một số điều bạn có thể làm để vượt qua khủng hoảng bản sắc:

Chủ động tìm hiểu và khám phá thế giới bên trong bạn

Chúng ta thường được nói rằng phải tò mò, đặt câu hỏi để tìm hiểu thế giới rộng lớn bên ngoài chứ rất hiếm khi có ai bảo chúng ta hãy tìm hiểu chính mình trước đã. Việc đặt những câu hỏi mang đầy tính tò mò, khám phá ấy đối với bản thân xem ra lại là thử thách lớn nhất, và bạn sẽ nhận ra mình cũng phải mất kha khá thời gian để có thể hiểu được rõ chính mình như cách bạn cố gắng tìm hiểu bạn bè, người yêu, đồng nghiệp. Hãy đặt câu hỏi dạng như:

  • Những phẩm chất, giá trị nào định nghĩa con người bạn? Nó đã thay đổi như thế nào qua các năm?
  • Nếu bạn đang trải qua một thay đổi quan trọng trong đời: Những điều này đã thay đổi bạn như thế nào? Bạn có hài lòng với chúng không? Bạn làm gì để đối mặt với những điều mới đang diễn ra?
  • Giá trị của bạn là gì? Điều gì đi ngược lại với những giá trị ấy?
  • Sở thích, đam mê, mối quan tâm của bạn là gì? Bạn có đang làm công việc mà mình yêu thích không? Nếu không, tại sao? (Nếu bạn thích chơi bóng nhưng đã không đá bóng nhiều năm, điều gì đã ngăn cản bạn thực hiện nó?)
  • Điều gì tạo nên con người bạn? Điều gì giúp bạn giải quyết những gì bạn đang loay hoay đối mặt?
  • Câu nói, hành động nào khiến bạn bị tổn thương? Và điều đó tác động lên bạn ra sao?
  • Bạn mong muốn mình có những phẩm chất, đặc điểm như thế nào? Điều gì ảnh hưởng lên ước muốn đó của bạn
  • Điều gì làm bạn hạnh phúc? Điều gì khiến cuộc sống bạn trở nên ý nghĩa và nhiều niềm vui?
  • Ở bên ai khiến bạn cảm thấy thoải mái, được sống đúng với chính mình?

bộ bài reflection card

Bộ bài Mình của So much closer gồm những câu hỏi giúp bạn khám phá bản thân

Dành thời gian thật sự tìm hiểu chính mình, tự hỏi bản thân một vài câu hỏi về những điều bạn thích, không thích. Đôi khi đó có thể là câu hỏi về góc nhìn, quan điểm của bạn với những hành động xung quanh, những kỷ niệm trong quá khứ, hoặc một số câu hỏi bạn chưa thể trả lời ngay. Nhớ rằng, đáp án của bạn sẽ thay đổi theo thời gian và bạn sẽ thấy mình và cuộc sống xung quanh thay đổi nhiều như thế nào.

Đôi khi những câu hỏi khám phá bản thân này khiến bạn càng thêm bế tắc, bối rối và khủng hoảng nhưng hãy bình tĩnh và dũng cảm tìm hiểu, quan sát cảm giác ấy. Bởi sau khi vượt qua được nó, bạn sẽ nhận ra những giá trị của bạn thân và thêm trân trọng mình hơn.

Đặt bản thân vào một môi trường mới

Cảm giác lạc lõng với môi trường quen thuộc khiến bạn càng lún sâu hơn vào Identity Crisis. Não chúng ta hoạt động theo cơ chế khen thưởng khiến chúng ta luôn không ngừng tìm kiếm những điều mới mẻ, kích thích và thử thách để có động lực và cảm thấy cuộc sống ý nghĩa hơn. 

Nhưng nhớ là, bạn không cần thiết phải có công việc hoàn hảo, tuyệt vời nhưng nếu bạn đang không thực sự làm gì hàng ngày, đây chính là lý do bạn bị nhấn chìm trong Identity Crisis.

Bạn có thể tìm kiếm cảm giác hạnh phúc, thành tựu bằng cách làm các công việc tình nguyện, tìm một sở thích, thú vui mới, kết nối với mọi người hoặc bất cứ việc gì khiến bạn hứng thú bên ngoài công việc hiện tại. Hoặc nếu công việc hiện tạihãy tìm một công việc mới phù hợp hơn với con người của bạn.

Tìm kiếm sự giúp đỡ

Sự giúp đỡ từ những người xung quanh có thể tác động tốt lên cách bạn đối mặt với những thay đổi, áp lực và những câu hỏi về bản thân. Bạn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ tinh thần từ:

  • Bạn bè, gia đình, người yêu
  • Cộng đồng của bạn tham gia: câu lạc bộ, hội nhóm ở nơi làm, nơi bạn sinh hoạt tôn giáo,...
  • Tìm một nhóm, CLB, hoặc những buổi gặp gỡ mới chia sẻ về những đam mê, quan tâm, sở thích
  • Nhóm hỗ trợ, đặc biệt là khi bạn đang đối mặt với vấn đề sức khoẻ mới
  • Nhóm hỗ trợ sức khoẻ tâm lý, hoặc các chuyên gia, nhà tư vấn 


Mặc kệ những phán xét từ trong và ngoài

Những kỳ vọng từ người xung quanh cũng như của chính bạn có thể tác động trực tiếp đến cảm xúc. Nhưng đừng để các tiêu chuẩn xã hội chỉ cho bạn rằng bạn phải là ai hay bạn phải trở nên như thế nào.

Chỉ vì bạn đang ở độ tuổi này, là giới tính này, hay sống ở nền văn hoá này, không có nghĩa rằng bạn buộc phải tuân theo những tiêu chuẩn của người khác trong khi bạn không hề tin tưởng chúng phù hợp với mình.

Việc tự nhận thức đúng bạn thân là cực kỳ quan trọng, dành thời gian và sức lực tự phán xét, so sánh bản thân chẳng đưa bạn đến đâu cả. Có thể mất một khoảng thời gian khó khăn cho cả bạn và người thương yêu để nhìn ra và hiểu được những thay đổi bạn tạo nên, nhưng bạn sẽ hạnh sẽ vui vẻ hơn trong dài hạn nếu bạn được sống đúng với chính mình.

Kết

Cảm nhận được ý nghĩa và bản sắc của mình là điều quan trọng với tất cả mọi người. Dù Identity Crisis có thể khiến bạn cảm thấy lạc lối, bực tức hay hoang mang, trải nghiệm ấy hoàn toàn có ích cho sự phát triển của bạn, giúp bạn hiểu rõ hơn mình là ai, và sẽ trở thành ai. Nhớ rằng, thay đổi là một phần cốt yếu của cuộc sống, khi nhìn lại, bạn sẽ thấy mình khác xưa nhiều đến mức nào.

Nếu bạn đang trải qua những áp lực lớn trong cuộc sống và cảm thấy mình đang mắc kẹt trong khủng hoảng tâm lý, hãy liên hệ ngay với chuyên gia để được trợ giúp và tìm được lối thoát để sống hạnh phúc hơn.

Tham khảo: Healthline


Xem thêm:



1900 2819
Tải Ứng dụng
Nhận ưu đãi ngay