Giỏ hàng

6 căn bệnh nguy hiểm đang "trẻ hoá"

Bạn thân mến, nếu bạn nghĩ mình mới đôi ba mươi và còn trẻ lắm, những bệnh tật của ông bà bố mẹ không thể nào xảy ra với bạn thì xin nhắn rằng, bạn đã nhầm, tuổi tác chỉ là con số :). Số liệu thống kê cho thấy rất nhiều bệnh tật nguy hiểm tưởng chừng chỉ xảy ra với người trên 50 tuổi đang có xu hướng diễn ra nhiều hơn với giới trẻ, đặc biệt là với những ai đang sống theo kiểu YOLO.

Và sau đây là 6 căn bệnh mà ai cũng nghĩ rằng đây là bệnh người cao tuổi, người béo phì, người có gen di truyền mới mắc, nhưng thực ra là ai cũng có thể dính vào những căn bệnh vô cùng sạch sẽ, đang im ỉm lớn lên một cách nguy hiểm trong cơ thể bạn.

1. Đột quỵ

Đột quỵ là hiện tượng tai biến mạch máu não những tưởng chỉ xảy ra với người già, người mắc các bệnh lý nền như đái tháo đường, cao huyết áp. Nhưng theo thống kê của Trung tâm Đột quỵ, bệnh viện Bạch Mai, có đến 10% những người bị đột quỵ hiện nay thuộc độ tuổi 18-35.

1.1. Nguyên nhân gây đột quỵ

Lối sống hiện đại thiếu lành mạnh của người trẻ bây giờ như ngồi quá lâu, ít vận động, ăn nhiều đồ ăn nhanh, hút thuốc, béo phì khiến tắc nghẽn mạch máu khiến gia tăng nguy cơ đột quỵ bên cạnh các yếu tố mang tính di truyền, tuổi tác. Người trẻ thường chủ quan không nghĩ rằng mình có khả năng bị đột quỵ do các yếu tố nêu trên.

1.2. Dấu hiệu nhận biết đột quỵ là FAST

  • Face: Liệt mặt, méo miệng
  • Arm: Yếu tay hoặc yếu nửa người
  • Speech: Giọng nói thều thào, ngọng
  • Time: Thời gian vàng để bác sĩ cấp cứu

Ngoài ra, một số người khác còn bị đau đầu dữ dội, buồn nôn, nhìn mờ, đi vệ sinh không tự chủ. Việc nhận biết được các dấu hiện trên trong khoảng thời gian vàng là điều cực kỳ quan trọng để giảm thiểu các di chứng để lại sau cơn đột quỵ. Tuyệt đối không đánh gió, nhét viên An Cung, để sơ cứu ban đầu cho người bị đột quỵ. Tất cả những gì bạn nên làm là đặt người bệnh nằm nghiêng sang tư thế an toàn để bảo vệ đường thở cho bệnh nhân và sau đưa đi cấp cứu tại bệnh viện gần nhất. 

1.3. Cách phòng chống đột quỵ

Để phòng chống đột quỵ, bạn nên

  • Tăng cường vận động, tập thể dục thường xuyên
  • Ăn uống điều độ
  • Hạn chế để cơ thể chịu sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ
  • Tầm soát bệnh tim mạch bằng cách đi khám sàng lọc và đo huyết áp mỗi ngày
  • Không hút thuốc, uống rượu bia và sử dụng chất kích thích.
  • Lắng nghe cơ thể bạn, bất kỳ triệu chứng đau đầu dai dẳng, đau thắt ngực cần được khám và chẩn đoán ngay từ đầu để có thể ngăn chặn nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm.

2. Cao huyết áp 

Cao huyết áp là một kẻ giết người thầm lặng, những người mắc bệnh này thường không có triệu chứng nào nên rất khó phát hiện ra, dù căn bệnh này gây ra những thương tổn cho tim, thận, mạch máu và não. 

2.1. Nguyên nhân bệnh cao huyết áp

Nếu như cao huyết áp ở người cao tuổi thường không có nguyên nhân thì người trẻ mắc cao huyết áp do các tác nhân như tiêu thụ nhiều rượu bia, thuốc lá, sử dụng chất kích thích, ăn nhiều đồ ăn nhanh, nhiều dầu mỡ, mặn; làm việc, học tập trong căng thẳng, áp lực kéo dài. 

2.2. Dấu hiệu của cao huyết áp

Tăng huyết áp ở người trẻ thường không được chú ý và phát hiện sớm, bệnh nhân chỉ biết khi đi khám tổng quát hoặc phát hiện cùng với bệnh lý khác. Các dấu hiệu điển hình như chóng mặt, đau tim, tê ngứa chân tay thường không thể hiện rõ rệt trên hầu hết bệnh nhân.

2.3. Cách phòng chống cao huyết áp

Để không bị cao huyết áp khi còn trẻ, bạn phải điều chỉnh cả thói quen ăn uống và cách sinh hoạt hàng ngày:

  • Áp dụng chế độ ăn ít đường, mỡ động vật, ăn nhiều chất đạm và chất xơ. Không ăn quá 4g muối mỗi ngày (bao gồm cả muối trong đồ ăn và nước chấm)
  • Hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá
  • Hạn chế làm việc căng thẳng, lao lực quá độ
  • Dành 30-60 phút mỗi ngày tập thể dục
  • Thường xuyên đo huyết áp tại nhà để kiểm soát và phát hiện sớm bệnh cao huyết áp

3. Đái tháo đường tuýp 2

Đái tháo đường xảy ra khi tuyến tuỵ mất cân bằng trong việc sản hormone insulin điều tiết lượng đường trong máu, khiến lượng đường trong máu tăng cao, là nguyên nhân gián tiếp dẫn đến các bệnh nguy hiểm như tai biến, suy thận, suy tim, giảm thị lực, mù loà.

3.1. Nguyên nhân của đái tháo đường

Đái tháo đường tuýp 2 xảy ra khi tuyến tuỵ vẫn tiết ra insulin, nhưng rồi một lúc nào đó bỗng dưng không tiết ra nữa. Khi đó lượng glucose (đường) trong máu tăng cao, phá hư mạch máu, nội tạng, hệ thần kinh.

Với người trẻ, ngoài yếu tố di truyền, nguyên nhân phần lớn đến từ cách ăn uống, tiêu thụ đường quá mức cho phép, dùng nhiều đồ ăn nhanh, nhiều dầu mỡ. Những ai bị thừa cân, béo phì có khả năng cao mắc tiểu đường tuýp 2.

3.2. Dấu hiệu của tiểu đường

  • Ăn uống nhiều nhưng thường xuyên thấy đói, khát
  • Đi tiểu nhiều vào buổi đêm
  • Thị lực giảm sút
  • Vết thương lâu lành
  • Chân tay hay tê, người mệt mỏi 
  • Chỉ số đường huyết đo lúc đói lớn hơn 7, hoặc nồng độ đường trong máu lớn hơn 150mg/dL

3.3. Cách phòng chống tiểu đường

  • Thực hiện chế độ ăn lành mạnh, đủ chất, hạn chế ăn đồ ăn nhanh, đồ ăn sẵn, nhiều dầu mỡ, tinh bột, uống nhiều trà sữa, ăn nhiều bánh kẹo, chocolate
  • Thay vì ăn một bữa thật no, hãy chia nhỏ thành nhiều bữa ăn
  • Kiểm soát cân nặng, chỉ số đường huyết của mình
  • Hạn chế dùng rượu bia, chất kích thích
  • Tăng cường vận động để tuyến tuỵ hoạt động một cách hiệu quả 

4. Ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng thuộc top 5 ung thư phổ biến tại Việt Nam, đây cũng là căn bệnh có tỷ lệ tăng ca mắc nhanh nhất (tăng gấp 5 lần chỉ trong 18 năm) và tỉ lệ tử vong cao nhất. 

4.1. Nguyên nhân của ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng xuất phát điểm từ những tế bào gọi là polyp hình thành bên trong đại trực tràng. Chúng rất nhỏ, nhưng cũng gây ra một vài triệu chứng dễ phát hiện. Đây là lý do bác sĩ khuyên mọi người nên kiểm tra thường xuyên để phát hiện và can thiệp sớm, trước khi chúng biến thành ung thư.

Ung thư đại tràng xảy ra phần lớn do gen di truyền từ trong gia đình. Tuy nhiên căn bệnh nguy hiểm này xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ do lối sống không lành mạnh, ăn nhiều đồ dầu mỡ, ít rau và chất xơ, uống nhiều rượu bia, hút thuốc.

4.2. Dấu hiệu của ung thư đại trực tràng

Ung thư đại trực tràng sẽ khiến người bệnh

  • Cảm thấy uể oải, mệt mỏi, sụt cân không lý do
  • Thường xuyên táo bón, chảy máu tại hậu môn
  • Rối loạn tiêu hoá, đi ngoài ra máu 

4.3. Cách phòng chống ung thư đại trực tràng

  • Ăn đa dạng các loại hoa quả, rau củ, ngũ cốc. Chất xơ, vitamin, chất khoáng, chất chống oxy hoá trong các loại thực phẩm này góp phần ngăn ngừa khả năng mắc ung thư đại trực tràng 
  • Hạn chế sử dụng rượu bia, dừng hút thuốc lá, chất kích thích
  • Dành thời gian tập thể dục mỗi ngày
  • Kiểm tra sức khoẻ định kỳ nếu trong gia đình bạn có người mắc ung thư đại trực tràng

5. Bệnh lý về lưng

Các bệnh đau lưng, đau vai gáy, thoát vị đĩa đệm thường xuất hiện ở người già do quá trình lão hoá tự nhiên. Nhưng các bệnh này ngày càng phổ biến hơn ở người trẻ, đặc biệt là những ai ngồi lâu một chỗ, sai tư thế như sinh viên, dân văn phòng, người ít vận động.

5.1. Dấu hiệu của đau lưng

Các dấu hiệu ban đầu của bệnh lý về lưng thường là:

  • Đau, nhức mỏi phần lưng, đặc biệt là phần cổ vai gáy và thắt lưng
  • Tê bì tay chân
  • Cơ thể thường xuyên mỏi mệt
  • Sáng thức dậy với những cơn đau âm ỉ chạy dọc thắt lưng với tần suất ngày càng tăng 

5.2. Cách phòng chống đau lưng

  • Ngồi làm việc, học tập đúng tư thế. Đứng lên đi lại xung quanh, vươn vai, vặn người để giãn cơ và khớp
  • Tập thể dục mỗi ngày, phù hợp với bản thân. Hạn chế vận động nặng, mạnh, không phù hợp với sức khoẻ
  • Không bê vác vật quá nặng 

6. Các vấn đề tâm lý

Bệnh tâm lý xuất hiện ở người trẻ, là những người có nhiều bạn bè, mối quan hệ và vô vàn ứng dụng để kết nối mọi người. Nguyên nhân đến từ chính mạng xã hội và những kết nối ảo trên mạng, cùng với guồng xoay chuyển nhanh chóng của xã hội trong nền kinh tế công nghệ thông tin khiến não bộ không kịp thích nghi. Ngoài ra áp lực trong học tập, công việc không thể chia sẻ với ai cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vấn đề tâm lý. 

6.1. Dấu hiệu của bệnh tâm lý

  • Thường xuyên thấy cô đơn, buồn bã, lo lắng vô cớ, cảm xúc thay đổi đột ngột, cảm thấy tội lỗi
  • Luôn thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng, khó tập trung 
  • Xa lánh bạn bè, các mối quan hệ, thu mình không tham gia các hoạt động trước đây từng yêu thích
  • Mất ngủ, khó vào giấc, mất khẩu vị, thay đổi thói quen ăn uống
  • Mất bình tĩnh, dễ nổi cáu, luôn để ý đến thái độ người khác và có suy nghĩ tiêu cực
  • Có suy nghĩ đến tự sát
  • Đôi khi cảm thấy đau bụng, đau đầu, đau lưng hoặc các cơn đau mỏi khó lý giải

6.2. Cách đối mặt với sự thay đổi của cảm xúc

Các dấu hiệu ban đầu của bệnh tâm lý thường bị chúng ta tảng lờ và chỉ cảm thấy bị dày vò khi vấn đề ấy trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ cả thể chất, tinh thần. 

PATH là 4 bước bạn có thể làm để nhận diện vấn đề của mình

  • Pause: Dừng lại và suy nghĩ kỹ thay vì hành động và đưa ra quyết định ngay lập tức. Bạn có thể hít thở sâu và đếm nhẩm từ đến 100.
  • Acknowledge: Nhận diện cảm xúc của bạn, dù đó là cảm xúc tiêu cực hay tích cực, hãy chấp nhận đó là điều bình thường, chúng đến và rồi sẽ đi nên đừng quá lo lắng. Bạn có thể ghi lại trạng thái cảm xúc của mình vào một cuốn sổ để theo dõi, giúp bạn hiểu được điều gì có thể gây nên vấn đề tâm lý để biết cách đối mặt với chúng tốt hơn.
  • Think: Dành thời gian suy nghĩ về vấn đề đó, cách chúng ảnh hưởng đến bạn để hiểu rõ hơn cách bạn phản ứng với mọi người, môi trường xung quanh
  • Help: Sau ba bước trên, bạn có thể cân nhắc việc chia sẻ những cảm xúc của mình với người xung quanh, đó có thể là người thân, bạn bè, hoặc người tạo cho bạn cảm xúc đó. Việc chia sẻ sẽ giúp bạn giảm gánh nặng đè lên tinh thần, thứ mà càng về lâu ngày sẽ khiến bạn mệt mỏi, kiệt sức.

Ngoài ra, bạn có thể thực hiện các hoạt động bạn yêu thích, tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên, chơi với thú cưng, làm việc tốt để kích thích não tiết ra dopamine, serotonin, oxytocin là các chất dẫn truyền thần kinh giúp bạn vui vẻ, tích cực.

Nếu bạn cảm thấy khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc, và những vấn đề tâm lý ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng công việc, mối quan hệ, sức khoẻ thì đừng chậm chễ trong việc gặp chuyên gia tâm lý để tìm ra cách giải quyết.

Kết

Có ai đó nói rằng, sức khoẻ của bạn như một chiếc thẻ tín dụng ngân hàng (credit card). Giờ bạn vay và dùng nhiều một cách không tính toán, khoa học bao nhiêu thì sau này bạn càng phải trả cái lãi cao hơn nhiều lần.

Những căn bệnh phổ biến trên đây mới chỉ là một số rất ít các căn bệnh nguy hiểm có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng đang có xu hướng xảy ra nhiều hơn ở lớp người trẻ. Chúng ta không sai khi muốn sống một cuộc đời thật đáng nhớ, nhưng hãy luôn ghi nhớ rằng sức khỏe là một nguồn tài sản hữu hạn, chỉ khi bạn có một cơ thể khỏe mạnh cả thể chất và tinh thần, bạn mới có thể thoả thích trải nghiệm và để lại những dấu ấn đặc biệt.



Nguồn: Hopskin medical, mhanational.org

Ảnh: M. Stewart, vectorjuice/freepik, pch.vector/freepik, designedbyfreepik

Từ khóa

dinh dưỡng nước ép DAVietnam dạ dày Tết App doctoranywhere đau cơ tàn nhang tóc ăn uống DATeam nắng nóng Tai mũi họng Sức khoẻ tình dục Mắt sức khỏe thuốc tránh thai Thẩm mỹ Gender Idenity chăm sóc khoai tây trí nhớ Hiến máu nhân đạo Tránh thai Bác sĩ nhi khoa Đột quỵ nhẹ yoga tinh thần taimuihong Chuyên khoa nhi chăm sóc sức khỏe tập thể dục nám da type 2 đái tháo đường sức khoẻ xương khớp Chăm sóc sức khỏe Mewing mẹo nghiện công việc thẩm mỹ Blood donation identity crisis răng hàm mặt Giới trẻ mụn thực quản trầm cảm phẫu thuật nha khoa tiểu đường type2 sức khỏe của bé Thuốc tránh thai hằng ngày sức khoẻ phụ nữ ung thư Sức khoẻ tâm lý workout không chỉ khỏe mà còn đẹp chăm sóc da Hiến máu cứu người Lợi ích cho sức khỏe trị mụn Dinh dưỡng Bình tĩnh chống dịch khám sức khỏe trực tuyến đau lưng Bản sắc cá nhân Thời tiết và sức khoẻ DA Vietnam rượu cao huyết áp khỏe và đẹp Doctor Anywhere Việt Nam trào ngược COVID-19 chaymaucam Chuyên khoa nội Doctor Anywhere Vietnam Chăm sóc sức khoẻ Bệnh vặt giao mùa Công việc và stress thực phẩm tiểu đường mùa hè đột quỵ Dậy thì Puberty bí kíp Doctor Anywhere xoang Răng miệng Tâm lý sốt xuất huyết dengue fever Quản lý thời gian răng khôn
1900 2819
Tải Ứng dụng
Nhận ưu đãi ngay